Niezależny portal śledczy
Barwy Bezprawia – niezależne czasopismo interwencyjne

POLSKA SPRAWIEDLIWOŚĆ W STANIE ROZKŁADU! Sędziowie walczą o władzę, prokuratorzy o wpływy, a obywatel o przetrwanie!

Autor: Rafał Krzyształowski · 21 listopada 2026 · Aktualizacja: 21 listopada 2026

Polski wymiar sprawiedliwości coraz bardziej przypomina ekskluzywny klub wzajemnych oskarżeń, w którym konstytucja służy za maczugę, immunitet za tarczę, a niezawisłość bywa argumentem na każdą okazję. Sędziowie kwestionują uprawnienia innych sędziów, prokuratorzy prześwietlają własnych przełożonych, a politycy z namaszczeniem opowiadają o praworządności. W tym kosztownym przedstawieniu zabrakło jedynie miejsca dla obywatela, który finansuje cały spektakl i naiwnie oczekuje sprawiedliwości.
Najnowszy odcinek tej narodowej tragikomedii rozgrywa się w Trybunale Konstytucyjnym. Prokurator Generalny Waldemar Żurek skierował sześć wniosków o uchylenie immunitetu Bogdanowi Święczkowskiemu oraz jeden dotyczący Bartłomieja Sochańskiego. Chodzi między innymi o podejrzenia przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków. Wśród spraw dotyczących Święczkowskiego znajduje się również zakup systemu informatycznego Hermes przez Prokuraturę Krajową. O winie nie przesądzono, ale sam ciężar formułowanych podejrzeń wystarcza, by postawić pytanie o standardy obowiązujące na najwyższych szczeblach państwowej machiny prawnej.
17 listopada 2026 roku Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego, zwołane przez sędzię Annę Korwin-Piotrowską, podjęło uchwały zezwalające na pociągnięcie Święczkowskiego i Sochańskiego do odpowiedzialności karnej w określonym zakresie. Bogdan Święczkowski zakwestionował jednak legalność tych działań i skuteczność podjętych uchwał. Oto instytucjonalna osobliwość: organ stojący na straży konstytucji stał się areną sporu o to, kto ma prawo podejmować w nim wiążące decyzje.
Zwykły Kowalski, który zakwestionuje rozstrzygnięcie sądu, musi korzystać z przewidzianych prawem środków odwoławczych, pilnować terminów i liczyć się z konsekwencjami prawomocnego orzeczenia. Na szczytach państwa spór o kompetencje potrafi natomiast przerodzić się w wielomiesięczną wojnę instytucjonalną. Tam, gdzie obywatel widzi paragraf, prawnicze elity dostrzegają całe pole bitwy, na którym każdy występuje jako jedyny prawowity obrońca konstytucji.
Nie mniej interesująco zrobiło się w Prokuraturze Krajowej. 20 listopada 2026 roku Waldemar Żurek zawiesił na sześć miesięcy prokurator Beatę Marczak, zastępczynię Prokuratora Generalnego do spraw przestępczości zorganizowanej i korupcji. Wszczęto postępowanie wyjaśniające dotyczące sposobu sprawowania przez nią nadzoru służbowego, w szczególności pod kątem możliwości popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Samo zawieszenie nie oznacza stwierdzenia winy. Trudno jednak przejść obojętnie obok sytuacji, w której nadzór nad zwalczaniem najgroźniejszej przestępczości staje się przedmiotem kontroli dotyczącej osoby zajmującej jedno z najwyższych stanowisk prokuratorskich.
Powstaje zasadnicze pytanie: kto wcześniej kontrolował jakość tego nadzoru i dlaczego konieczne stało się zastosowanie tak daleko idącego środka? Obywatel słyszy nieustannie o profesjonalizmie organów ścigania, skuteczności procedur i odpowiedzialności służbowej. Tymczasem kolejne wydarzenia pokazują, że nawet na najwyższych szczeblach prokuratury mogą pojawiać się wątpliwości wymagające formalnego wyjaśnienia. Pozostaje mieć nadzieję, że przynajmniej tam nikt nie pomyli nadzoru nad śledztwami z nadzorem nad własnym fotelem.
Do tego osobliwego krajobrazu należy dołączyć sędziów Piotra Schaba, Przemysława Radzika i Michała Lasotę. 9 października 2026 roku Prokuratura Krajowa skierowała do Sądu Najwyższego wnioski o uchylenie ich immunitetów. Śledztwo dotyczy między innymi podejrzenia wykonywania czynności właściwych rzecznikom dyscyplinarnym pomimo wcześniejszego odwołania z tych funkcji. W sprawach pojawiają się również zarzuty dotyczące postępowań dyscyplinarnych i dokumentacji służbowej. Zainteresowani kwestionują skuteczność odwołań, a rozstrzygnięcie odpowiedzialności karnej wymaga przeprowadzenia właściwych procedur.
I tak oto otrzymujemy prawdziwy majstersztyk polskiej biurokracji sądowej. Minister twierdzi, że odwołał, zainteresowani podważają skuteczność odwołania, prokuratura podejrzewa bezprawne wykonywanie funkcji, a sprawa trafia do kolejnego organu. Gdyby podobny zamęt organizacyjny panował w prywatnej firmie, jej właściciel zapewne szybko zacząłby szukać nowego kierownictwa. W państwowej machinie wszystko można natomiast przedstawić jako skomplikowany problem ustrojowy wymagający następnych analiz, uchwał i urzędowych stanowisk.
Nie chodzi o uznawanie kogokolwiek za winnego przed wyrokiem. Istotą problemu jest kryzys zaufania do instytucji, których przedstawiciele tak chętnie pouczają społeczeństwo o konieczności poszanowania prawa. Obywatel ma być zdyscyplinowany, punktualny, odpowiednio ubrany, znać swoje obowiązki i okazywać szacunek majestatowi sądu. Tymczasem na szczytach tej samej struktury trwa nieustanna walka o uprawnienia, stanowiska i interpretacje przepisów. Majestat najwyraźniej obowiązuje przede wszystkim po jednej stronie sędziowskiego stołu.
Najbardziej groteskowe jest to, że każda ze zwaśnionych stron występuje oczywiście w obronie praworządności. Jedni ratują konstytucję przed drugimi, drudzy bronią niezawisłości przed trzecimi, a trzeci przekonują, że tylko oni posiadają właściwe kwalifikacje do naprawiania państwa. W tym niekończącym się sporze coraz trudniej ustalić, gdzie kończy się troska o standardy prawne, a zaczyna walka o instytucjonalną władzę.
Polskie sądownictwo i prokuratura nie potrzebują kolejnych uroczystych deklaracji o niezależności. Potrzebują przejrzystych zasad odpowiedzialności, sprawnej kontroli i rzeczywistego rozliczania nieprawidłowości, niezależnie od nazwiska, stanowiska czy politycznego zaplecza. Prawo nie może być instrumentem wzajemnych porachunków ani przywilejem dostępnym jedynie dla zawodowych interpretatorów paragrafów.
A obywatel? Obywatel może spokojnie czekać na sprawiedliwość. Najlepiej na korytarzu, pod właściwą salą, z dowodem osobistym w ręku. W końcu państwo prawa ma dziś pilniejsze zajęcia: musi ustalić, kto jest legalnym sędzią, kto legalnym przełożonym i kto ma prawo odwołać tego, kto właśnie odwołał kogoś innego.
Witamy w Rzeczypospolitej paragrafów, gdzie sprawiedliwość jest obowiązkowa, odpowiedzialność bywa przedmiotem negocjacji, a za cały ten cyrk płaci publiczność, której nawet nie zapytano, czy chce oglądać przedstawienie.

Rafał Krzyształowski

Autor publikacji

Rafał Krzyształowski – dziennikarz, autor i redaktor NCI „Barwy Bezprawia”. Od ponad dekady prowadzi działalność prasową i interwencyjną, dokumentując sprawy dotyczące wymiaru sprawiedliwości, prokuratury, policji i administracji publicznej.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Informacje o przetwarzaniu danych: Polityka prywatności i RODO.

Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.