Videokonferencja z rzecznikiem Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze – NCI „Barwy Bezprawia” i NCI „Rzeczpospolita Przestępcza” żądają odpowiedzi o granice odpowiedzialności jeleniogórskiego wymiaru sprawiedliwości

W dniu 9 grudnia 2025 r. o godzinie 10.00 rzecznik prasowy Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze ma udzielić redakcjom NCI „Barwy Bezprawia” i NCI „Rzeczpospolita Przestępcza” odpowiedzi – w formie wideokonferencji – na obszerny zestaw pytań dotyczących funkcjonowania lokalnego wymiaru sprawiedliwości. Pytania zostały przygotowane przez dziennikarza śledczego Rafała Krzyształowskiego i przekazane rzecznikowi podczas spotkania w jego gabinecie, a następnie przesłane drogą mailową z prośbą o potwierdzenie terminu i zakresu merytorycznego rozmowy. Zestaw pytań obejmuje trzy zasadnicze obszary: praktyczne gwarancje prawa do skutecznej skargi w okręgu jeleniogórskim (w tym skalę pozostawiania skarg „bez biegu” z przyczyn formalnych), sposób stosowania środków zapobiegawczych oraz przymusowej obserwacji psychiatrycznej – ze szczególnym uwzględnieniem spraw Mateusza Rozalskiego – a także reakcję sądów i prokuratur na publicznie formułowane zarzuty nadużyć, w tym materiały dziennikarskie i książkowe dokumentujące konkretne przypadki. Redakcje NCI „Barwy Bezprawia” oraz NCI „Rzeczpospolita Przestępcza” uznają publikację tych pytań i zapowiedzianej wideokonferencji za konieczną z kilku powodów. Po pierwsze, dotyczą one kwestii ustrojowo fundamentalnych: realności prawa do skargi, standardów ochrony wolności słowa, odpowiedzialności sędziów i prokuratorów za błędne lub bezprawne decyzje oraz ryzyka instrumentalnego wykorzystywania psychiatrii sądowej. Po drugie, liczne sygnały od obywateli i stron postępowań – w tym opisy spraw Mateusza Rozalskiego – wskazują, że w okręgu jeleniogórskim mogło dojść do kumulacji kontrowersyjnych decyzji procesowych, których skutki były dla jednostek wyjątkowo dolegliwe. Po trzecie, odpowiedzi rzecznika, udzielone publicznie i do kamer, mogą stać się ważnym testem transparentności sądów oraz ich gotowości do merytorycznej rozmowy o własnych błędach, zaniechaniach i potrzebnych zmianach systemowych. Publikacja pytań przed wideokonferencją ma na celu zapewnienie obywatelom pełnej przejrzystości co do zakresu tematycznego rozmowy z rzecznikiem, a także umożliwienie środowiskom prawniczym, organizacjom obywatelskim oraz osobom bezpośrednio dotkniętym decyzjami jeleniogórskich sądów i prokuratur oceny, czy poruszane zagadnienia pokrywają się z ich doświadczeniami i oczekiwaniami. Chcemy, aby żadna odpowiedź nie zapadła „po cichu”, lecz by była konfrontowana z faktami, dokumentami oraz konkretnymi ludzkimi historiami. Pełna treść pytań skierowanych do rzecznika Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze zostaje poniżej opublikowana w NCI „Rzeczpospolita Przestępcza”, a po przeprowadzeniu wideokonferencji redakcja NCI „Barwy Bezprawia” udostępni zapis rozmowy oraz szczegółową analizę udzielonych odpowiedzi – z odniesieniem do akt spraw, materiałów prasowych i zgromadzonej dokumentacji. Celem tego działania jest nie tylko rozliczenie konkretnych decyzji, lecz również wymuszenie szerszej dyskusji o tym, czy lokalny wymiar sprawiedliwości realnie stoi po stronie ochrony praw jednostki, czy też przede wszystkim broni własnego wizerunku i wcześniejszych, problematycznych rozstrzygnięć.

PEŁNA TREŚĆ PYTAŃ PRZEKAZANYCH RZECZNIKOWI SĄDU OKRĘGOWEGO W JELENIEJ GÓRZE

Pierwszy zestaw pytań

1. W jaki sposób sądy okręgu jeleniogórskiego rozumieją i realizują konstytucyjny obowiązek zapewnienia prawa do skutecznej skargi (art. 63 Konstytucji RP) w sytuacjach, gdy zarzuty dotyczą postępowania organów wymiaru sprawiedliwości (sądów, prokuratur) z tego samego okręgu?
2. Czy istnieją wewnętrzne wytyczne lub procedury, które mają zagwarantować bezstronność rozpoznawania skarg na działania sędziów i prokuratorów z danego rejonu, tak aby nie dochodziło do sytuacji, w której jednostka organizacyjna de facto rozpoznaje skargę na samą siebie? Jeśli tak – proszę o ich opis, jeśli nie – jakie gwarancje bezstronności w praktyce oferuje się obywatelom?
3. Jak Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze interpretuje zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) w kontekście obowiązku rzetelnego, merytorycznego odnoszenia się do zarzutów kierowanych wobec przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości, w tym zarzutów formułowanych w publikacjach prasowych i książkach dokumentujących konkretne przypadki?
4. Czy sąd okręgowy monitoruje, w jakiej skali w sprawach wrażliwych – dotyczących zarzutów nadużyć ze strony funkcjonariuszy publicznych – dochodzi do pozostawiania skarg „bez biegu” z przyczyn formalnych (np. brak podpisu, brak daty), zamiast wzywania skarżącego do uzupełnienia braków? Jeśli tak, proszę o podanie ogólnych danych statystycznych z ostatnich lat dla całego okręgu.
5. Czy w ocenie sądu praktyka polegająca na odmawianiu merytorycznego rozpoznania skarg wyłącznie z uwagi na uchybienia formalne – bez próby ich usunięcia – jest zgodna z konstytucyjnym standardem ochrony praw jednostki oraz z zasadą proporcjonalności w stosowaniu wymogów formalnych?
6. Jakie standardy – zarówno prawne, jak i etyczne – obowiązują sędziów i prezesów sądów w zakresie reagowania na poważne, publicznie formułowane zarzuty dotyczące nadużyć, przekroczeń uprawnień czy nieprawidłowości w orzekaniu? Czy brak jakiejkolwiek odpowiedzi lub wyjaśnień przez dłuższy czas jest akceptowaną praktyką z punktu widzenia tych standardów?
7. Czy w Sądzie Okręgowym w Jeleniej Górze funkcjonują procedury analizowania materiałów dziennikarskich i publikacji książkowych, które wskazują na możliwe przestępstwa lub rażące naruszenia praw obywateli przez osoby pełniące funkcje publiczne w wymiarze sprawiedliwości? Jeśli tak – jak wygląda ścieżka przekładania takich sygnałów na konkretne działania prawne lub dyscyplinarne?
8. W jaki sposób sądy okręgu jeleniogórskiego zapewniają zgodność stosowania środków zapobiegawczych (w tym dozoru, tymczasowego aresztowania, kierowania na obserwację psychiatryczną) ze standardami wynikającymi z art. 45 Konstytucji RP oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (prawo do rzetelnego procesu, zakaz arbitralności)? Czy prowadzone są analizy, ile razy po zastosowaniu surowych środków zapobiegawczych postępowania kończą się umorzeniem z uwagi na brak znamion czynu zabronionego?
9. Czy Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze dysponuje danymi, jak często w ostatnich latach kierowano osoby na przymusową obserwację psychiatryczną w sprawach, w których ostatecznie stwierdzono brak podstaw do przypisania im czynu zabronionego? Jeśli tak – proszę o przedstawienie tych danych w ujęciu zbiorczym.
10. Jak sąd ocenia zgodność z prawem praktyki polegającej na odmawianiu przyjęcia ustnego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez obywatela lub dziennikarza, w sytuacji gdy przedkładane są dokumenty (np. publikacje, książki) zawierające szczegółowe opisy zdarzeń i miejsca ich popełnienia? Czy taka odmowa – w ocenie sądu – odpowiada standardowi „należytej staranności” organów w reagowaniu na informacje o przestępstwach?
11. Czy w okręgu jeleniogórskim funkcjonują mechanizmy realnej, zewnętrznej kontroli nad sposobem, w jaki rozpoznawane są skargi na działanie organów wymiaru sprawiedliwości (np. niezależne audyty, stała współpraca z Rzecznikiem Praw Obywatelskich, wewnętrzne komisje z udziałem osób spoza lokalnego środowiska)? Jeżeli nie – jakie rozwiązania sąd uważa za możliwe lub pożądane w tym zakresie?
12. Jak Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze odpowiada na zarzut istnienia „lokalnego układu” polegającego na wzajemnej ochronie sędziów, prokuratorów i innych funkcjonariuszy przed odpowiedzialnością za błędne lub bezprawne decyzje? Jakie konkretne narzędzia i procedury może wskazać rzecznik sądu jako gwarancje, że do takiej patologii nie dochodzi, lub że jest ona skutecznie wykrywana i eliminowana?
13. Czy sąd prowadzi statystyki dotyczące liczby skarg obywateli i dziennikarzy na działania sędziów i prokuratorów z okręgu jeleniogórskiego, wraz z informacją o ich rozstrzygnięciu (uznane, częściowo uznane, oddalone, pozostawione bez biegu)? Jeśli tak, proszę o podanie zbiorczych danych za ostatnie 3–5 lat.
14. W jaki sposób sądy okręgu jeleniogórskiego rozumieją swoją rolę w ochronie wolności słowa i działalności dziennikarskiej w kontekście krytyki wymiaru sprawiedliwości? Czy w praktyce były podejmowane działania, które mogłyby być postrzegane jako represyjne wobec krytycznych publikacji – i jak sąd ocenia ich zgodność ze standardami państwa prawa?
15. Czy Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze planuje podjąć jakiekolwiek działania systemowe (np. szkolenia, wewnętrzne rekomendacje, przeglądy spraw), aby odpowiedzieć na narastającą liczbę publicznych sygnałów o patologiach i nadużyciach w lokalnym wymiarze sprawiedliwości oraz odbudować zaufanie obywateli do sądów?

Drugi zestaw pytań

1. Jak Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze ocenia dziś podstawy faktyczne i prawne zastosowania wobec Mateusza Rozalskiego środków zapobiegawczych oraz skierowania go na przymusową obserwację psychiatryczną w sprawach II Kp 791/23, II Kp 796/23, VI Kz 68/24 i VI Kz 28/24, skoro w postępowaniu II K 1431/24 ostatecznie stwierdzono brak bezpośrednich działań wobec pokrzywdzonych i umorzono sprawę?
2. Czy w związku z postanowieniem sędzi Sylwii Zierkiewicz z 15 kwietnia 2025 r. (II K 1431/24) o umorzeniu postępowania przeciwko Mateuszowi Rozalskiemu z powodu braku znamion czynu zabronionego, przeprowadzono jakąkolwiek wewnętrzną analizę zasadności wcześniejszych decyzji o zastosowaniu środków zapobiegawczych i obserwacji psychiatrycznej? Jeśli tak – z jakim wynikiem?
3. Czy Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze uważa za prawidłowe, że wobec osoby, której rzekome działania nie były w ogóle znane pokrzywdzonym w okresie objętym zarzutami (co wynika z uzasadnienia umorzenia II K 1431/24), stosowano środki tak daleko idące jak przymusowa obserwacja psychiatryczna w Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym w Bolesławcu?
4. Czy w odniesieniu do spraw Mateusza Rozalskiego (w szczególności II Kp 791/23, II Kp 796/23, VI Kz 68/24, VI Kz 28/24 i II K 1431/24) były lub są prowadzone jakiekolwiek postępowania wyjaśniające lub dyscyplinarne dotyczące sędziów, którzy podejmowali decyzje o stosowaniu środków zapobiegawczych i obserwacji psychiatrycznej, skoro późniejsze orzeczenie sądu podważyło samą zasadność zarzutów?
5. Jak Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze odnosi się do zarzutu, że w sprawach Mateusza Rozalskiego doszło do instrumentalnego wykorzystania psychiatrii sądowej – najpierw poprzez kierowanie na obserwację, a dopiero później stwierdzenie braku przesłanek do przypisania mu czynu z art. 190a § 1 k.k.?
6. Czy w związku z umorzeniem postępowania II K 1431/24 oraz definitywnym zniesieniem dozoru 9 maja 2025 r. (rozstrzygnięcie składu: Joanna Dworzycka-Skrobowska, Aleksandra Grzelak-Kula, Jarosław Staszkiewicz) sąd analizował możliwość wystąpienia naruszeń praw Mateusza Rozalskiego i zasadność ewentualnej kompensacji szkód wynikłych z zastosowanych wobec niego środków represyjnych?
7. Jak Sąd Okręgowy ocenia fakt, że skarga Mateusza Rozalskiego z 30 stycznia 2025 r. na działania organów ścigania, po przekazaniu do prokuratury rejonowej, została pozostawiona bez biegu z przyczyn formalnych (brak podpisu, daty) i przy powołaniu się na „wcześniejsze wyczerpujące rozpoznanie”? Czy z perspektywy sądu taki sposób potraktowania skargi strony postępowania karnego spełnia standard rzetelnego procesu i prawa do środka odwoławczego?
8. Czy Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, jako sąd sprawujący nadzór judykacyjny, widzi potrzebę kompleksowego przeglądu wszystkich spraw karnych dotyczących Mateusza Rozalskiego prowadzonych w tutejszym okręgu – w świetle ustaleń końcowych II K 1431/24 oraz opisów zawartych w publikacjach prasowych – w celu weryfikacji, czy nie doszło do systemowej kumulacji błędnych lub nadmiernie represyjnych decyzji?
9. Czy sąd dysponuje danymi, ile razy w toku spraw dotyczących Mateusza Rozalskiego sądy w okręgu jeleniogórskim utrzymywały w mocy środki zapobiegawcze i decyzje o obserwacji psychiatrycznej, a ile razy zapadały rozstrzygnięcia na jego korzyść (uchylenie, zmiana środka), i czy te dane były przedmiotem odrębnej analizy?
10. Jak Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze odnosi się do relacjonowanej przez media sytuacji, w której prokurator prowadzący sprawy Mateusza Rozalskiego miał odmówić przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwach wskazywanych przez dziennikarzy w obecności samego zainteresowanego, mimo przedstawienia mu książki i innych materiałów dowodowych? Czy sąd traktuje takie zachowanie organu ścigania jako zgodne ze standardem ochrony praw osoby, która przez wiele miesięcy była stroną postępowania karnego w tym okręgu?
11. Czy – biorąc pod uwagę całość znanych już dzisiaj okoliczności spraw Mateusza Rozalskiego – Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze przewiduje wykorzystanie tego przypadku jako materiału szkoleniowego lub przedmiotu wewnętrznej refleksji nad tym, jak unikać w przyszłości sytuacji, w których obywatel przez długi czas poddawany jest dolegliwym środkom przy braku ostatecznego potwierdzenia zarzucanego mu czynu?
12. Jakie konkretne działania zamierza podjąć Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, aby w świetle spraw Mateusza Rozalskiego odbudować wizerunek sądów tego okręgu jako organów stojących po stronie ochrony praw jednostki, a nie wyłącznie po stronie utrwalania wcześniejszych, kontrowersyjnych decyzji procesowych?

Trzeci zestaw pytań

1. Jak Pan ocenia zachowania sędziów i prokuratorów drugiej instancji oraz prokuratorów w Jeleniej Górze uwiecznionych w filmie „Prokurator Magazowski ignoruje sygnały dziennikarzy o przestępstwach znanych mu sędziów i prokuratorów”? Kliknij 

Wobec wagi poruszanych spraw – od prawa do skutecznej skargi, przez stosowanie środków zapobiegawczych i obserwacji psychiatrycznej, po odpowiedzialność konkretnych sędziów i prokuratorów – oczekujemy od rzecznika Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze odpowiedzi jasnych, konkretnych i opartych na faktach, a nie na ogólnikowych formułkach wizerunkowych. Wideokonferencja zaplanowana na 9 grudnia 2025 r. będzie dla jeleniogórskiego wymiaru sprawiedliwości testem elementarnej przejrzystości: pokaże, czy sąd jest gotów rozmawiać z obywatelami i dziennikarzami jak z partnerami w debacie publicznej, czy też woli schować się za milczeniem i formułkami proceduralnymi.
Jednocześnie informujemy, że niezależnie od przebiegu i wyniku wideokonferencji – zarówno treść zadanych pytań, jak i ewentualny brak odpowiedzi lub próby ich obejścia – zostaną udokumentowane i upublicznione wraz z towarzyszącymi materiałami: aktami spraw, publikacjami prasowymi, dokumentacją medyczną i prawną oraz relacjami osób pokrzywdzonych. Jeśli do rozmowy nie dojdzie, jeśli rzecznik odmówi odpowiedzi lub ograniczy się do pozornych wyjaśnień, samo to zachowanie stanie się istotną informacją o faktycznym stosunku lokalnego wymiaru sprawiedliwości do obywatela, dziennikarza i prawa.
Redakcje NCI „Barwy Bezprawia” i NCI „Rzeczpospolita Przestępcza” traktują tę wideokonferencję jako pierwszy, konieczny etap szerszego rozliczenia praktyk stosowanych w okręgu jeleniogórskim. Kolejne publikacje będą poświęcone nie tylko sprawie Mateusza Rozalskiego, ale także innym przypadkom, w których – według zebranych materiałów – mogło dojść do kumulacji błędnych, nieproporcjonalnych lub wręcz bezprawnych decyzji. Naszym celem nie jest atak dla samego ataku, lecz doprowadzenie do sytuacji, w której sąd stanie się realną gwarancją ochrony praw człowieka, a nie tylko miejscem, gdzie legalizuje się wcześniejsze krzywdzące rozstrzygnięcia. O to właśnie będziemy pytać 9 grudnia 2025 r., przed kamerami i w imieniu tych wszystkich, którzy sami nie mogli się przebić ze swoim głosem.

Prokuratura w Jeleniej Górze: Skarga Mateusza Rozalskiego pozostawiona bez biegu – standard sprawiedliwości według prokurator Grażyny Greb-Hejno?

Prokuratura w Jeleniej Górze: Skarga Mateusza Rozalskiego pozostawiona bez biegu – standard sprawiedliwości według prokurator Grażyny Greb-Hejno? Kliknij

SYSTEM KONTRA OBYWATEL: Sprawa Mateusza Rozalskiego jako modelowy przykład nadużyć prokuratury i sądu w Jeleniej Górze

Interwencja dziennikarska w Jeleniej Górze – Sprawa Mateusza Rozalskiego i bulwersujące fakty o przestępczej strukturze wymiaru sprawiedliwości ujawnione w książce Grzegorza Niedźwiedzkiego „Droga do wolności”

CDN.